Het begeleiden van hoogsensitieve kinderen,
Bij het begeleiden van hs.kinderen, als ouder, onderwijzer of therapeut, ligt de basis erin dat de begeleider zich innerlijk afstemt of de gevoelsrealiteit van elk kind op zich. De allerbelangrijkste kwaliteit die je kunt bezitten in relatie tot deze kinderen is het vermogen om te luisteren en open te staan voor iets nieuws.
Het is dus niet zo van belang of je over bepaalde kennis of vaardigheden beschikt. Die kunnen zelfs in de weg zitten. Theorieën over (nieuwetijds)kinderen gaan vaak uit van algemene classificaties van uiterlijke gedragingen. Ziektebeelden en diagnoses worden gebaseerd op de uiterlijk waarneembare symptomen. Maar wat zo belangrijk is voor het succesvol begeleiden van deze kinderen, is dat er gevoelsmatig contact wordt gemaakt met de innerlijke bewustzijnswerkelijkheid van waaruit het gedrag tot stand komt.
Om onbevooroordeeld te kijken en te voelen, moet je vooropgezette verwachtingen en ideeën loslaten. Je kunt pas contact maken met een ander (wie dan ook) als je eerst alles loslaat wat je meent te weten over die ander. Pas dan is er ruimte voor een voelend aanwezig zijn in het nu. Dat is tevens een heel mooie manier om iemand welkom te heten, omdat je dan werkelijk open staat voor zijn of haar ziele-energie.
Vanuit zo’n fundamenteel open houding is er ruimte voor een wederzijds ontmoeten, dat voor beide partijen verrijkend is. De interactie met een kind is nooit eenrichtingsverkeer. In de relatie zijn jullie beiden op sommige momenten leraar, en op andere momenten leerling. Zo gaat het in alle spiritueel betekenisvolle relaties.
Als de relatie tussen kind en begeleider op zo’n heldere en open manier wordt aangegaan, zijn er vele mogelijkheden om het kind te ondersteunen in zijn of haar ontplooiing. We zullen globaal enkele manieren benoemen, die niet volledig pretenderen te zijn, maar die wel een bepaalde richting aangeven.
- Intuïtieve ontwikkeling, waarbij op een speelse manier contact wordt gemaakt met de eigen emoties en met het lichaam, kan deze kinderen helpen om hun zelfbewustzijn te versterken. Aarden, je eigen grenzen leren kennen en vanuit je intuïtie voelen wat goed voor je is, zijn vaardigheden die deze gevoelige kinderen makkelijk kunnen leren als zij jong en onbevangen zijn. Als ze ouder zijn, kan er afstand zijn ontstaan ten opzichte van hun natuurlijke vermogen tot voelen, fantaseren en voorstellen. Dan is het vaak belangrijk eerst de emoties boven tafel te krijgen die hen dwars zitten, of de blokkades die hen ervan weerhouden hun gevoel openlijk te volgen. Als er problemen zijn, is het vaak zo dat de energie in de onderste drie chakra’s niet goed stroomt. Er zitten daar angsten, frustraties, teleurstellingen en als gevolg daarvan onzekerheid, somberheid of zelfs doodsdrift. Het helpt om hen daar zelf mee in contact te laten komen.
- Hun volwassenheid als ziel respecteren: Behandel hen niet als slachtoffer. Doe een beroep op hun talenten en vermogens: laat hen zoveel mogelijk hun eigen antwoorden vinden en formuleren. Moedig hen aan in contact te komen met hun oorspronkelijke inspiratie en laat hen zelf uitvinden hoe ze deze inspiratie willen vormgeven.
- Aandacht voor zelfexpressie. Aandacht voor de vorm. Vaak is de energie van nieuwetijdskinderen of jongeren zo etherisch en idealistisch dat ze ongrijpbaar lijkt. Het is goed voor deze kinderen om zich uit te drukken in materiële vorm. Het kan zijn in creatieve vorm of in sport en spel, maar waar het om gaat is dat er tastbare vormen zijn waardoor zij hun energie aarden en zichtbaar worden voor anderen. Dit is het kanaliseren van hun energie naar de aarde. Het uitgangspunt hierbij is dat ze plezier hebben in het uiten van zichzelf in materiële vorm. Als ze hierin worden aangemoedigde vrij te experimenteren, vinden ze vanzelf hun eigen ‘vorm in de vorm’.
- Zachte, natuurlijke geneesmethodes zoals healing, reading en alternatieve geneeskunde kunnen heel doeltreffend zijn bij deze kinderen, omdat ze zo gevoelig zijn voor energie en deze methodes allereerst inwerken op de energie (de psyche) en in tweede instantie op het lichaam. Ook hier is het van belang om niet op basis van algemene uiterlijke symptomen te kiezen voor een bepaalde methode, maar op basis van een innerlijke afstemming op de unieke situatie van het betreffende kind. Als ouder of therapeut kun je innerlijk aan het kind vragen of het betreffende middel goed is voor haar/hem. En als het oud genoeg is, kun je het kind er heel goed zelf bij betrekken en het (mee) laten kiezen.
- Geschikt onderwijs (voor alle kinderen maar hoogsensitieve kinderen in het bijzonder) neemt het kind zelf en diens belevingswereld als uitgangspunt. In het verleden is kennis vanuit de traditie nogal eens doorgegeven ‘over de hoofden van kinderen heen’. Als kennisoverdracht te zeer van bovenaf plaatsvindt, wordt de informatie droog en rigide, en zullen kinderen het niet kunnen plaatsen in hun leefwereld. Ze zullen zich ervan afkeren en onwillig worden. Vervolgens lijkt het onmogelijk om een kind iets te leren zonder dwang en discipline. Echter, in elk kind is een oorspronkelijke nieuwsgierigheid en wil tot leren aanwezig. Dit zie je heel duidelijk in het kleine kind dat doorlopend zijn wereld onderzoekt en verkent. Bij die wil moet het onderwijs leren aansluiten. Het inspelen op en samenwerken met die “vrije wil” van het kind vormt het fundament van nieuw onderwijs. In deze benadering wordt van de leraar of lerares allereerst gevraagd op een luisterende, intuïtieve manier aanwezig te zijn bij het kind. Er is vertrouwen in de natuurlijke vermogens en de eigenheid van het kind. Het kind wordt niet zozeer beschouwd als een leeg vat waarin kennis wordt gegoten, maar als een volwassen ziel met eigen interesses, doelstellingen en talenten. Het gaat, om een artistieke metafoor te gebruiken, niet om het creëren van een beeldhouwwerk uit een ruwe massa steen, maar om het vrijmaken van het reeds aanwezige en volmaakte beeld, dat nog in de steen verborgen zit.
Voor de ouder zelf—met een hoogsensitief kind
Het kan bijvoorbeeld zijn dat je een heel introvert, moeilijk bereikbaar kind hebt. Wat dat van jou vraagt is om je gevoelsmatig te leren afstemmen op hem, om geduldig te zijn en de diepte van je gevoel in te durven gaan. Dat helpt het kind. Meestal is het zo dat juist deze kwaliteiten voor jou belangrijk zijn om te ontwikkelen, niet in de eerste plaats voor het kind, maar voor jezelf! Je bent wellicht iemand die heel sterke overtuigingen heeft, of die nogal op het handelen is gericht, praktisch en daadkrachtig, en die nooit zover is afgedaald in gevoelens en emoties. Het kind nodigt je uit de balans te herstellen. Dus terwijl je kind je in eerste instantie een probleem voorschotelt, zit er in het probleem ook een stimulans verborgen om bepaalde kwaliteiten te ontwikkelen die heel goed passen in jouw specifieke ontwikkelingsweg als ziel.
Het kan ook zijn dat je een pittig en assertief kind hebt, dat jouw grenzen gemakkelijk overschrijdt en je dwingt “op te treden”en duidelijk aan te geven wat wel en wat niet kan. Het kind maakt je regelmatig boos, en je voelt je bij tijd en wijle overweldigd door zijn of haar aanwezigheid. Wat dit kind van je vraagt is dat je innerlijk helder wordt over jouw grenzen, zodat je deze op een rustige en zelfbewuste manier kunt aangeven. Als er veel strijd is, betekent dat meestal dat je er zelf nog niet over uit bent wat je wel en wat je niet tolereert. Het kind dwingt je als geen ander dit helder te krijgen en te bepalen waar jij staat in de relatie tot hem of haar, en meestal ook in alle andere relaties die je aangaat. Het kind (of beter gezegd jouw reactie op het kind) vergroot een probleem dat er al is. Zeer waarschijnlijk had je al een probleem met assertiviteit voordat het kind er was. Nu vraagt het kind van je werkelijk krachtig en innerlijk bewust te worden van wie je bent, en dat is precies wat goed is voor jou in jouw eigen ontwikkelingsweg.
Daar waar jij de kwaliteiten ontwikkelt die het kind ondersteunen, help jij jezelf en het kind. Door jouw toegenomen begrip, liefde, warmte, onafhankelijkheid en kracht, kun jij een rolmodel worden voor het kind, een baken van licht. En zo, in een wederzijds stimuleren van groei en heelwording, wordt een nieuwe energie geboren op aarde. Een fakkel van licht wordt van generatie op generatie doorgegeven, eentje die steeds helderder gaat schijnen.
Pamela Kribbe, uit: www.nieuwetijdskind.com